امام حسين(ع) و نهضت پرشور عاشورا در انديشه استاد شهيد مرتضي مطهري، از جايگاه ويژهاي برخوردار بوده است.
دغدغه استاد مطهری در معرفي اين نهضت به حدي بوده كه بارها موضوعات سخنراني مهم و با ارزش ايشان را اين موضوع به خود اختصاص ميداد.
نهضت عاشورايي امام حسين (ع)، با انگيزه امر به معروف و نهي از منكر و با هدف برقراي عدل و عدالت و در نهايت براي نجات اسلام و مبارزه با طغيان بود.
آن همه گريه بر سيدالشهدا و عزاداري براي سيد مظلومان نيز، براي زنده نگهداشتن اين مكتب جهاد و شهادت و حفظ ارزشها بوده است.
متاسفانه درطول تاريخ، تحريفهايي چه در انگيزهها و اهداف، چه در چهرههاي حماسهساز و چه در برنامههاي مربوط به عاشورا انجام شد كه اين تحريفها برخي به محتوا، برخي به شكل و برخي به افراد برميگردد.
كتابهايي كه به عنوان مقتل نوشته شد و روضههايي كه براي عاشورا گفته و خوانده شد، گاهي چون با انگيزه گرياندن مستمعان بود، آميخته به مطالب ضعيف، غير مستند و احيانا دروغ شد.
علاقهاي كه به چهرههاي عاشورايي وجود داشت، سبب شد در حوادث آن حماسه، غلوها و مبالغههايي نقل شود كه غير عقلي و باور نكردني است.
آمار و ارقام كشتهها و برخي حوادثي كه به ظاهر غمانگيز و سوزناك بود، بر اصل واقعه افزوده شد.
انگيزه آن حماسه، گاهي تا حد كشته شدن براي شفاعت! تنزل يافت، نوع برخوردهاي امام حسين(ع)، زينب و امام سجاد(ع) و كودكان و اهل بيت، گاهي به صورت عجز و لابه و ذلت و حقارت در برابر فاسقاني چون يزيد و عمر سعد و ابن زياد و شمر در آمد و خواسته بزرگ امام در اين ميدان حماسه، كه رد بيعت با حكومت جوربود، به درخواست جرعهاي آب براي لب عطشان خويش يا گلوي خشك علياصغر در آمد.
استاد شهيد مرتضي مطهري از جمله انديشمنداني است كه اين تحريفات را ريشه يابي كرده و به علل و عوامل آن از زواياي مختلف پرداخته است.
استاد مطهري در خصوص اين تحريفات معتقد است: "براي مصيبت امام حسين (ع) و اهل بيتش (س) به خاطر آن همه زجرهاي روحي و جسمي و ضربات شمشيرها نبايد گريست، بلكه بايد به خاطر مظلوميت و دروغ پردازيهايي گريست كه مقام حضرت اباعبدالله الحسين (ع) را متنزل ميكند."...
وي در ادامه ميگويد برخی گفتهاند،امام حسين(ع) در كربلا سيصد هزار نفر را كشته است، اگر فرض شود هرثانيه يك نفر را بكشد براي اين تعداد هشتاد و سه ساعت و بيست دقيقه وقت لازم است. بعد ديدند اين تعداد كشته با طول روز جور در نمي آيد، گفتند روز عاشورا هم هفتاد ساعت بوده است!
همين طور درباره حضرت ابوالفضل (ع) گفتهاند كه بيست و پنج هزار نفر را كشت! كه حساب كردم اگردر هر ثانيه يك نفر كشته شود، شش ساعت و پنجاه و چند دقيقه و چند ثانيه وقت ميخواهد.
* عوامل تحريف
استاد مطهري در اين رابطه عوامل تحريف را به طور مبسوط مورد بررسي قرار داده و ميگويد: "به طور كلي عواملي وجود دارد كه همواره تاريخ را دچار تحريف كرده است و اين تحريفات تنها اختصاص به حادثه عاشورا ندارد." مثلا هميشه اغراض دشمنان، خود، عاملي است براي اينكه حادثهاي را دچار تحريف كنند. دشمن براي اينكه به هدف و غرض خود برسد، تغيير و تبديلهايي در متن تاريخ ايجاد و يا توجيه و تفسيرهاي ناروايي از تاريخ ميكند و اين نمونههاي زيادي دارد كه در تحريف واقعه كربلا هم اين عامل دخالت داشته است.
عامل دوم، تمايل بشر به اسطورهسازي و افسانهسازي است و اين در تمام تواريخ دنيا وجود دارد، افرادي كه شخصيت آنها، شخصيت پيشوايي است، قول آنها، عمل آنها، قيام آنها، نهضت آنهاست و حجت است، نبايد در سخنانشان، در شخصيتشان، در تاريخچه شان تحريفي واقع شود.
عامل سوم يك عامل خصوصي است، دو عامل پيشين در تمام تواريخ دنيا هست، ولي در خصوص حادثه كربلا يك جريان و عامل بخصوصي هست كه سبب شده است در اين داستان، جعل واقع شود.
پيشوايان دين از زمان پيغمبر اكرم و ائمهاطهار دستور اكيد دادهاند كه بايد نام حسين بن علي (ع) زنده بماند، بايد مصيبت حسين بن علي (ع) هر سال تجديد شود، چرا اين چه دستوري است در اسلام، چرا ائمه دين اين همه به اين موضوع اهتمام داشتند، و چرا براي زيارت حسين بن علي (ع) اين همه ترغيب و تشويق است؟"
از ديدگاه مطهري حسين (ع) مكتب عملي اسلام را تاسيس كرد. حسين (ع) نمونه عملي قيامهاي اسلامي است. خواستند مكتبش زنده بماند، خواستند سالي يكبار امام (ع) با آن انگيزهاش ظهور كند و براي هميشه زنده بماند.
"هر چه ما در اين راه كوشش كنيم به شرط آنكه هدف آن را تشخيص دهيم بجاست. اما متاسفانه عدهاي اين را نشناختند، خيال كردند بدون اينكه مردم را با فلسفه قيام حسيني و مكتبش آشنا كنند و مردم را عارف به مقامات حسيني كنند، همين قدر كه آمدند و نشستند و نفهميده و ندانسته گريهاي كردند، كفاره گناهان است.
بعضي ميگويند هدف وسيله را مباح ميكند. هدف كه خوب باشد، وسيله هر چه باشد، شد! اينها هم گفتند ما يك هدف مقدس داريم وآن گريستن برامام حسين(ع) است كه كار خوبي است و بايد گريست، به چه وسيله بگريانيم؟ گفتند، اشك جاري ميشود يا نه؟همين قدر كه اشك جاري شود اشكال ندارد، شيپوربزنيم، طبل بزنيم، به بدن مرد لباس زن بپوشانيم، عروسي قاسم بگيريم، جعل كنيم، تحريف كنيم، در دستگاه امام حسين(ع) اين حرفها مانعي ندارد، در نتيجه افرادي دست به جعل و تحريف اين واقعه بزرگ زدند."
تاريخچه با عظمت كربلا كه به دست ما افتاده، هم دچار تحريف لفظي و هم دچارتحريف معنوي شده است. يعني ما از خودمان ساز و برگهايي بر پيكره اين تاريخ ساختهايم كه چهره با عظمت و نوراني آن را تاريك و ظلماني و قيافه زيباي آن را زشت كردهايم.
استاد مطهري معتقد است: هرگز نمونهاي از يك مكتب عملي در دنيا پيدا نميشود كه نظير مكتب حسين بن علي (ع) باشد. اگر شما نمونه حسين بن علي را پيدا كرديد، آن وقت بگوييد چرا ما هر سال بايد ياد حسين بن علي را تجديد كنيم.
نظير آنچه كه حسين بن علي در حادثه عاشورا، از ايمان كامل به جهان ديگر، از رضا و تسليم، از صبر، از مردانگي، از طمانينه نفس از ثبات و استقامت، از عزت و كرامت نفس، از آزاديخواهي و آزادي طلبي، از اين كه در فكر انسان باشد، از اين كه در خدمت انسان باشد، اگر در دنيا نمونهاي پيدا كرديد، آن وقت بگوييد چرا ما نام حسين بن علي را زنده كنيم."
منبع:ایرنا